علي محمد ميرجليلى

173

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

شرح روايات با استفاده از احاديث ديگر فيض تنها راه تعليم و تربيت صحيح را بهره گرفتن از علوم پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت او مىداند و آن را تنها علمى مىشمرد كه مىتواند روح انسانى را در مسير كمال قرار دهد ، و آنچه از غير طريق ياد شده به دست مىآيد به نظر فيض علم حقيقى به شمار نمىآيد ، بلكه آن را حفظ سخنان افرادى غير حجت و يا وسيلهء جدال با ديگران مىشمرد . « 1 » از اينجاست كه در تفسير روايات ، بر استفاده از خودِ روايات تأكيد مىورزد . بنابراين مىتوان اولين مبناى فيض را بهره‌گيرى از احاديث در شرح آنها دانست . به عبارت ديگر براى به دست آوردن مقصود روايات بايد به سراغ همان روايات يا روايات ديگر رفت تا بتوان به هدف معصومين عليهم السلام پى برد . فيض خود در بسيارى از موارد كه به شرح يك روايت مىپردازد ، تصريح مىكند كه من اين تفسير را به كمك روايات ديگر نوشته‌ام . « 2 » به چند نمونه بنگريد : الف - در روايتى از امام باقر عليه السلام دربارهء نماز عيد فطر و قربان آمده است : مَنْ لَمْ يُصَلّ مَعَ امامٍ فى جَماعَةٍ فَلا صَلوةَ لَهُ وَ لا قَضاءَ عَلَيْهِ . « 3 » مقصود از اين روايت چيست ؟ ظاهر روايت آن است كه اگر كسى به جماعت در نماز عيد نرسيد ، ديگر نماز عيد به صورت فرادى براى او مشروع نيست و نبايد به صورت فرادى آن را برگزار كند .

--> ( 1 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 224 . ( 2 ) . در شرح روايتى از امام صادق 7 در تقسيم مردم به شش گروه ، مرحوم فيض پس ازمعرفى اين گروه‌ها مىگويد : و هذا التفسير و التفصيل يظهر من الاخبار الآتيه . » ر . ك . به : الوافى ، ج 4 ، ص 211 - 212 . ( 3 ) . الوافى ، ج 9 ، ص 1285 .